Sum

ichtiologia

Sum bytuje w środkowym biegu rzek i w połączonych z nimi jeziorach. Rozmnaża się na wiosnę, kiedy temperatura wody osiągnie 18°C. Ikrę składa na podłożu roślinnym w płytkiej i łatwo nagrzewającej się wodzie (Horoszewicz 1971). Odżywia się najczęściej większymi bezkręgowcami, mniejszymi rybami, a także żabami. Rośnie szybko, a ponieważ żyje do 30 lat, może' osiągnąć nawet długość 3 m i masę kilkadziesiąt kg. Aktualnie jest naszą największą rybą. W gospodarce uznawany jest za gatunek niepożądany, ponieważ jest drapieżnikiem. Cieszy się jednak dużym zainteresowaniem wędkarzy, a jego mięso ma znaczną wartość rynkową. W krajach południowej Europy, a ostatnio także w Polsce, podjęto próby jego chowu w stawach (Horoszewicz 1969). W zależności od potrzeb można w ten sposób odchowywać materiał zarybieniowy lub ryby towarowe. Tarlaki pozyskuje się w zbiornikach naturalnych w okresie jesiennym. Po przezimowaniu i posortowaniu umieszcza się je (rozdzielając według płci) w magazynach karpiowych, gdzie są żywione drobnymi rybami. Do tarła, które w naszym klimacie ma miejsce w czerwcu, można użyć małych stawów i rozlewisk o powierzchni od 500 do 1000 m2. Ustawia się w nich 3—6 gniazd, każde na 1 parę tarlaków. Stawy takie powinny mieć regulowany przepływ dobrze natlenionej wody i dno porośnięte roślinnością lub piaszczyste. Krześliska ustawia się na linii przepływu wody, 6—7 m jedno od drugiego,starannie przymocowuje do dna.Stawy zalewa się na 2—3 dni przed wpuszczeniem tarlaków. Przenosi się je do nich, kiedy woda osiągnie temperaturę 16—17°C. Krześlisko dla suma    niku   powinna    wynosić    około 90 cm, a przepływ od 4 do 16 l/s. Gniazda mogą mieć różny kształt. Najczęściej spotykane są płaskie (podobne jak dla sandacza), piramidalne o wysokości 1—3 m, namiotowe i dachowe. Od momentu wpuszczenia tarlaków gniazda sprawdza się codziennie rano. Po stwierdzeniu obecności ikry, przenosi się ją wraz z substratem w koszach transportowych do zbiorników, w których nastąpi jej inkubacja i wychów wylęgu. Mogą być do tego użyte przesadki, stawy kroczkowe, odrostowe lub jeziora. Inkubację przeprowadzać można także w specjalnych sadzach — koszach. Po 4—5 dniach wykluwają się mało ruchliwe larwy. Od 7 do 9 dnia, w zależności od temperatury wody, należy rozpocząć karmienie larw drobnym planktonem. Po kilku dniach wylęg wypuszcza się z koszy. Do jego inkubacji i podchowu mogą być używane również baseny, aparaty wylęgowe, a> do dalszego podchowu — wychowalnie, w których stosuje się żywienie mieszankami (Horoszewicz 1971, Wiśniewolski 1978). Wychów starszego materiału zarybieniowego prowadzić można w monokulturze. W tym celu do stawu o powierzchni 400 m2 wprowadza się od 10 do 15 tys. sztuk wylęgu (25 szt/m2) i żywi się go zmielonymi małowartościowymi rybami. Dawka wynosi 15—25% łącznej masy obsady. Po 30 dniach młode sumy osiągają masę ok. 4 g i długości 8 cm. Mogą wtedy zostać użyte do zarybienia wód naturalnych, gdzie szybko przechodzą na drapieżny tryb życia. Prowadząc dalszy chów w stawie, należy rybom zapewnić dostateczną ilość pokarmu. Prowadzono również wychów suma w obsadach mieszanych z karpiem. Obsady ustala się w następujący sposób: 1200—1500 szt./ha podchowanego wylęgu suma (Su2) o długości 5—6 cm, z narybkiem karpia (Kj); 100—120 szt./ha narybku suma (Sui) w masie jednostkowej 100 g, z kroczkami karpia (K2); 40—45 szt./ha 2-letnich sumów o masie ok. 1 kg, z karpiem towarowym. Jesienne odłowy ze stawów obsadzonych wylęgiem dają przeciętnie 65% osobników o masie 80—100 g. Ze stawów obsadzonych narybkiem uzyskuje się osobniki o masie 1—1,4 kg oraz dwulatki o masie od 2,0 do 2,8 kg. W niektórych krajach stosuje się chów suma w sadzach z żywieniem mieszankami paszowymi (Collins 1970).
Polecamy