Hypofizacja i usypianie

ichtiologia

Dla przyspieszenia procesu dojrzewania płciowego stosuje się wstrzykiwanie tarlakom wyciąg przysadki mózgowej (hypophysis cerebri). Zabieg ten nazywa się hypofizacja. Najczęściej używane są do tego przysadki mózgowe karpia lub leszcza. Mogą one być konserwowane w alkoholu lub acetonie (Shehadeh 1973). Przetrzymywane w alkoholu zachowują aktywność przez 2 lata, a odwodnione w acetonie i wysuszone mogą być użyte nawet po 6—10 latach. Przed iniekcją przysadki rozdrabnia się w małej ilości wody destylowanej lub 0,3—1% roztworze chlorku sodu. Otrzymaną zawiesinę rozcieńcza się do pożądanej objętości i wstrzykuje rybom po odfiltrowaniu cząstek o rozmiarach mogących zaczopować igłę strzykawki. Wielkość iniekcji określa się na podstawie masy wysuszonych przysadek. Dla hypofizacji karpia zaleca się w Polsce używać 3,5 mg przysadki na każdy kilogram masy ciała ikrzycy (Matlak 1970), a dla amura białego i tołpygi 4 mg wstrzyknięte w 2 dawkach (Wolny 1971). Wielkość dawki powinna się zmieniać w zależności od stopnia dojrzałości tarlaków. Ryby z bardziej dojrzałymi gonadami silniej reagują na hypofizację. Preparat wstrzykuje się najczęściej w mięśnie grzbietowe. W ostatnim dziesięcioleciu w celu przyspieszenia owulacji zastosowano również inne związki, a między nimi .17a-hydroksy-20|3-dihydroprogesteron, który w połączeniu z przysadką wywoływał owulację u samicy karpia nawet w temperaturze 13—15°C. Dla ułatwienia obchodzenia się z rybami, zwłaszcza z tarlakami gatunków osiągających większe rozmiary, przy przeprowadzaniu sztucznego rozrodu stosowane są czasem środki usypiające lub elektronarkoza (Hartley 1966). Zastosowanie ich u ryb przenoszonych w nosiłkach zapobiega gwałtownym skokom tarlaków. Przed hypofizacja oraz pozyskiwaniem mlecza i ikry stosuje się zwiększone dawki tych środków. Na Węgrzech dla ryb roślinożernych używa się środka o nazwie Quinaldin (w rozcieńczeniu 1 : 100 000) lub anestetyku Sandoz MS-222 (w rozcieńczeniu 1 :_50 000). Do całkowitego odurzenia ryb potrzebne są stężenia rzędu 1 : 80 000 i 1 : 40 000. Większa koncentracja tych środków powoduje śniecie ryb. Po zakończeniu prac uśpione ryby umieszcza się w sadzach na przepływie świeżej wody. Uwalnia się je dopiero po ustąpieniu działania środków usypiających (Antalfi, Tólg 1975).
Polecamy